a + Plus Ders 10 Windows İşletim Sistemleri

Egitim Dökümanları


DERS 10: WİNDOWS İŞLETİM SİSTEMLERİ
Ders sonunda yapabilecekleriniz:
-Windows 3.x işletim sistemlerini tanıtmak.
-Windows 9.x işletim sistemlerini tanıtmak.
-Windows NT/2000 işletim sistemlerini tanıtmak.

I. MİCROSOFT WİNDOWS 3.1
Windows*, Microsoft® firmasının kişisel bilgisayarlar için geliştirmiş olduğu bir işletim
sistemidir. Windows işletim sisteminin ilk sürümü 1985 yılında çıkarılmakla birlikte, dünyada
kabul görmesi 1992 yılında çıkarılan Windows 3.1 ile olmuştur.
Windows işletim sisteminin en önemli yeniliklerinden birisi grafik bir kullanıcı arabirimi
olmasıdır. Grafik Kullanıcı Arabirimi (Graphical User Interface), bilgisayar (yazılım) ile
insan (kullanıcı) arasında iletişimi sağlayan bir arabirimdir. Grafik Kullanıcı Arabirimi
sayesinde, bilgisayarın ve yazılımların kullanımı daha basit (sezgisel ve görsel) biçime girerek
herkesin kolayca kullanabilmesi sağlanmıştır.
A. DONANIM GEREKSİNİMİ
Windows 3.1 işletim sistemi, DOS işletim sisteminin daha önce kurulu olduğu bir sisteme
gerek duyar. Bu nedenle Windows 3.1 ve MS-DOS 6.0 (6.2 ya da 6.21) ile birlikte
kullanılabilir.
Windows 80286, 80386, 80486 ve üzerindeki mikroişlemcilerde çalışır. Kullanıcının iyi
sonuç alabilmesi için en az 386 bir sistem ve 4 MB (hatta 8 MB) ana bellek (RAM) gerekir.
Bunun dışında bazı uygulamaların daha hızlı çalışması için 10-12 MB ana belleğe gereksinim
duyulur.
Windows 40 MB bir sabit diske de kurulabilir. Ancak, rahat bir kullanım için 100 MB ya da
daha fazla sabit disk önerilir. Örneğin: 170 MB ya da 250 MB hiç de fazla sayılmaz. Çünkü
Windows uygulamaları, Word, Excel, Access vb. programlar ve verileri oldukça fazla yer
kaplarlar.
B. MODLAR (KİPLER)
Windows’un iki tip çalışma kipi (modu) vardır. Standard ve Geliştirilmiş 386 (Enhanced 386).
Bu çalışma biçimleri donanıma bağlıdır. Yeterli donanıma sahip olan bir kullanıcı da istediği
biçimde çalışabilir.
1MB ile 2 MB ana belleği olan bir bilgisayarda Windows standart kipte çalışabilir.
Windows’un geliştirilmiş kipte çalışabilmesi için en az 2 MB ana belleğe gereksinim duyar.
Standart kipte çalışmanın bazı kısıtlamaları vardır: DOS uygulamaları için DOS penceresi
yaratılamaz. Yine birden çok DOS uygulaması aynı anda çalıştırılamaz. Bununla beraber ana
bellek yetersiz kaldığında sabit diskin bir kısmının sanal bellek olarak (virtual memory)
kullanımı standart kipte desteklenmez.
Gelişmiş kipte birden çok DOS uygulaması aynı anda ve pencere içinde çalıştırılabilir. DOS
ve Windows uygulamaları arasında veri kopyalamaya izin verir. DOS ‘u üst belleğe taşınır.
Sabit diskin bir kısmını sanal bellek (virtual memory) olarak kullanarak kullanıcının çok
sayıda uygulama ve büyük veri dosyaları ile çalışmasını sağlar.
A+
II. MİCROSOFT WİNDOWS 95
Windows 95®, Microsoft® firması tarafından 24 Ağustos 1995 tarihinde (tüm dünyada)
piyasaya sürülmüş bir işletim sistemidir.
Windows 95 işletim sistemi Intel 80386 ve üzeri mikroişlemciye sahip olan milyonlarca
kişisel bilgisayar (PC) sahibi kullanıcısına hitap ediyor. Windows 95, MS-DOS, Windows 3.1
ve Windows for Workgroups 3.11 işletim sistemlerini kullanan kullanıcılarının işletim
sistemlerini daha gelişmişi ile yer değiştirmeyi amaçlıyor.
Tek bir PC üzerinde Windows 3.1 ve MS-DOS kullanıcılarına hitap eden Windows 95,
Microsoft Ağı olarak tanımlanan Windows for Workgroups, Microsoft NT ağına ve Novell
Netware ağı içinde yer alan bir PC’lere kolayca yüklenebilmektedir.
A. TEMEL ÖZELLİKLERİ
Windows 95’in 32-bitlik mimarisi, Windows 95’in masaüstünde kullanıcıya sürat ve kolaylık
sağlar. Windows 95 birden çok uygulamayı aynı anda çalıştıracak sağlam ve korumalı
(protected) bir ortamı sağlar.
Windows 95 temel sistem mimarisinin özellikleri:
-32-bit veri işler.
-Korumalı kipte çalışır (protected mode).
-Öncelikli bir çok-görevlilik (pre-emptive multitasking) sağlar.
-Plug and Play (Tak-Kullan) teknolojisi standardı sağlar.
Windows 95 işletim sistemi, 32-bit’lik bir mimariye sahip yepyeni bir işletim sistemidir.
Günümüz koşullarında 386 ve üzeri bir işlemcinin ve ana belleğin verimli bir şekilde
kullanılmasını sağlar.
32-bit mimarinin sağladıklarının başında sistem tepkisinin artması ve arka alandaki işlemlerin
pürüzsüz biçimde yapılması gelir. 32-bit olarak değişen dosyalama sistemi (file system),
VFAT ve CDFS ile uzun dosya adlarına olanak tanıyan ve ilerideki gelişmelere açık bir
yapıyı sunar.
32-bit aygıt sürücüleri (device driver), gelişmiş bir performans ve bellek kullanımı sağlar.
İşletim sisteminin birden çok uygulamayı (programı) aynı anda çalıştırması, çok görevlilik
olarak adlandırılır. Windows 3.1, birçok uygulamayı aynı anda çalıştırarak birlikte bir çok
görevliliğe (cooperative multitasking) olanak tanır.
Windows 95, pre-emtive multitasking olarak adlandırılan öncelikli çok-görevliliğe sahiptir.
Windows 95’in en önemli üstünlüklerinden birisi 32-bitlik sanal aygıt sürücüleridir. Windows
95, donanım birimlerini kontrol etmek için 32-bitlik korumalı kipte (protected-mode) çalışan
sürücüler kullanır. Sanal sürücüler birden çok uygulama tarafından aynı anda kullanılabilirler.
Sanal aygıt sürücüleri VxD olarak gösterilirler.
B. PLUG AND PLAY
Plug and Play (Tak-Kullan) teknolojisi, kullanıcıların donanım birimlerini kolayca eklemesini
ve çıkarmasını, diğer bir deyişle esnek bir donanım kullanımını sağlar.
Microsoft, Compaq, Intel ve diğer firmalar birlikte hareket ederek bu teknolojiyi geliştirdiler.
A+
III.DİĞER İŞLETİM SİSTEMLERİ VE WİNDOWS 98/ME
Windows 98, Microsoft işletim sistemi ailesi içinde belli bir sınıfa sahiptir. Windows 98,
masaüstü ve kişisel anlamda kullanılan Windows 95 ve Windows 3.x işletim sistemlerinin
yerine gelmiş bir işletim sistemidir. Kurumsal alanda kullanılan Windows NT. 5.0 ile de belli
ortak özelliklere sahiptir.

A. WİNDOWS 2000 VE WİNDOWS ME
Windows NT 5.0, Windows 98″in süperseti olarak açıklanmıştır. Windows NT 5.0 ile
Windows 98 arabirim olarak, yeni teknolojilerin kullanımı olarak çok şeyi paylaşmışlardır.
Bunun yanı sıra pazar olarak farklı hedefleri olan iki ayrı üründür. Bu ayrım daha önceki
sürümlerde olduğu gibi sürmektedir:
Ortak özellikler:
-Win32 Driver Model (WDM)
-Plug and Play
-Güç Yönetimi
-Direct X 7/8.0
Win32 Driver Model (WDM), Windows 98″in yeni sürücü modelidir. WDM Windows 98 ve
Windows NT için aynıdır. WDM ile yeni aygıtlar; USB, HID, IEEE 1394, Digital Audio,
DVD player, still image, ve video capture gibi sistemler desteklenir.
Tablo : Karşılaştırma
Özellik Windows 2000 Prof. Windows Me
İdeal ana bellek 64-128 MB 32 MB
Gerekli minimum disk 1 GB MB 350 MB
İşlemci (minimum) Pentium ya da üzeri
ya da Digital Alpha Pentium ya da üzeri
Simetrik çoklu işlem Evet Hayır
Win32 Öncelikli çok işlem Evet Evet
Win16 Öncelikli çok işlem Evet Hayır
MS-DOS desteği İyi İyi
Dosya sistemi NTFS, FAT, FAT32 FAT, FAT32
Dosya şifreleme Evet Hayır
Kimlik denetimi (yeni) Evet Hayır
Multimedya İyi Çok İyi
B. WİNDOWS 95/98 VE WİNDOWS ME
Windows 95, 1995 yılında çıkan ve özellikle Windows 3.x işletim sistemlerinin yerine
geçmeyi amaçlayan bir işletim sistemidir. Yeni bir kullanıcı arabirimi, uygulamaların
çalışmasında güvenlik, sistem yönetiminde getirdiği kolaylıklarla Windows 95 çok yaygın
olarak kullanılmış bir işletim sistemidir.
Windows 98, Windows 95 işletim sisteminin gelişmiş şeklidir. Windows 98 ile Windows 95
arasındaki ilk bakıştaki temel fark Web özelliğinin yerleşik olarak kazandırılmış olmasıdır.
Tablo: Windows 98″in Windows 95 ile karşılaştırılması
İşlev/Bölüm Windows 95 Windows 98
Masaüstü Statik Aktif
A+
Elektronik posta Exchange Outlook Express
Web browser Yok Yerleşik
ISDN desteği Yok Yerleşik
FAT32 Yok Yerleşik
DVD desteği Yok Yerleşik
Help sistemi Klasik Web
C. MİCROSOFT WİNDOWS 2000
Microsoft Windows 2000, kurumsal, güvenilir, ölçeklenebilir, geniş kurulum olanaklarına ve
çok sayıda yönetim aracına sahip bir işletim sistemidir. Windows NT işletim sistemlerinin bir
devamı olarak yorumlanabilir. Çünkü aynı hedefe ve amaca sahiptir. Bununla birlikte
Windows NT”den kolayca terfi edilir.
Windows 2000 kurumsal (enterprise) alanda kullanılması gereken bir işletim sistemidir. Bu
nedenle en önemli özelliklerinin başında yönetim olanakları be altyapı tasarımı gelir.
Windows 2000 yeni nesil uygulamaların yazılmasını sağlamış ve toplam sahip olma
maliyetini düşürmüştür.
Windows 2000, uygulama geliştiriciler ve kurumsal bilgi sistemleri gereksinimlerini uzunca
bir süre desteklemeye çalışan bir işletim sistemi olacağa benziyor. Daha iyi araçlardan
kastedilen ise çok sayıda yönetim ve destek aracılığıyla yapılan spesifik yönetim
hizmetleridir. Daha iyi destekten kasıt ise araçlar, dokümanlar, eğitim sistemi vb. olanaklarla
daha iyi bir destek sistemini gerçekleştirmektir.
Windows 2000, değişik paketleri olan bir ürün olarak ortaya çıkmanın yanı sıra kısa zamanda
Exchange Server 2000, SQL Server 2000 gibi bütün sunucu yazılımlarını da bu ortama
taşımayı sağlayan temel bir dönüşümü de başlatıyor. Önümüzdeki yıllar, uygulamaların
Windows 2000 üzerinde geliştirilmesine tanık olacağız.
Microsoft Windows 2000″in özellikleri değişik açılardan ele alınabilir. Bunlardan birisi
aşağıdaki sıralamadır:
-En Kolay Windows
-Windows NT Gücü ve Güvenliği
-Windows 98″den Daha İyi
-Daha Düşük Toplam Satın Alma Maliyeti
Şimdi bu genel özelliklere kısaca bakalım:
D. WİNDOWS 2000 PLATFORMU
Windows 2000 platformunun yapabileceklerini anlamak için en uygun Windows 2000
platformunun seçilmesi gerekir. Windows 2000 işletim sistemi dört ayrı ölçekte pazara
sunulmuştur:
-Windows 2000 Professional
-Windows 2000 Server
-Windows 2000 Advanced Server
-Windows 2000 Datacenter Server
Windows 2000 Professional
Windows 2000 Professional, Windows NT Workstation yerine geçecek bir üründür. Yüksek
performansa ve güvenliğe gereksinim duyacak kişisel kullanımlar için ve kurumsal alanda
sunucu ürünlere client (istemci) olabilecek bir masaüstü işletim sistemidir.
A+
Diğer bir deyişle Windows 2000 ağlarının doğal bir istemcisi olarak kullanılır.
Windows 2000, Windows 98 ile gelen bütün teknolojileri desteklemekle birlikte özellikle
mobil kullanıcıları desteklemek için yeniliklere sahiptir. İletişim, donanım uyumluluğu ve
yazılım kuruluşlarında kullanılmak üzere yeni teknolojilere sahiptir.
Windows 2000 Server
Windows 2000 Professional ile gelen bütün yenilikleri kapsamaktadır. Ağ yönetimi için çok
sayıda servise sahiptir. File, print, application (uygulama) ve Web sunucusu (server) olarak
kullanılmak üzere geliştirilmiştir.
Windows 2000 Server işletim sistemi Windows NT 4.0″ın gelişmiş özellikleri üzerine
kurulmuştur. Gelişmiş bellek ve işlemci desteğine sahiptir. En önemli özelliği Active
Directory servisidir. Active Directory, Windows 2000 ağı içinde bir servistir. Bu servis ağ
kaynakları (kullanıcılar, gruplar, bilgisayarlar vb.) hakkında bilgi saklar.

Windows 2000 Advanced Server
Windows 2000 Server ile gelen bütün özellikleri kapsamanın yanı sıra gelişmiş bellek
yönetimi ve clustering (kümeleme) gibi teknolojilere sahiptir. Windows 2000 Advanced
Server büyük ağları yönetmek için geliştirilmiştir.
Clustering (kümeleme) ağ üzerindeki sunucuları bir birine bağlayarak sistemin (disk
kaynakları ve uygulamalar) kesintisiz olarak kullanılmasını sağlar.
Windows 2000 Datacenter Server
Windows 2000 Server ve Advanced Server ile gelen bütün özellikleri kapsamanın yanı sıra
gelişmiş ve büyük kapasiteli bellek yönetimi ve daha fazla işlemci desteği gibi teknolojilere
sahiptir. Windows 2000 Datacenter Server büyük database uygulamaları için geliştirilmiştir.
OLAP, OLTP uygulamaları, ISP ve Web sunucusu olarak da kullanılabilecek özelliklere sahip
olan Datacenter Server 32 işlemci ve 64 GB ana belleği (maksimum) destekler.
E. WİNDOWS 98/ME İÇİN SİSTEM GEREKSİNİMİ
Windows 98/Me”in kuruluşundan önce bilgisayarın sistem gereksinimlerini karşılaması
gerekir.
Windows 98/Me için önerilen sistem gereksinimleri:
-Pentium 200 ya da daha yüksek bir işlemci
-500 MB boş alanı olan bir sabit disk (en az).
-32 MB RAM
-VGA ya da daha yüksek çözünürlüklü monitör
-CD-ROM sürücü ve 3.5-inch floppy disk sürücü
-Microsoft Mouse ya da uyumlu işaret aygıtı
-33En az 33.600 hızlı modem.
Not: Windows uyumlu olduğu ya da tanıdığı donanım birimlerine gereksinim duyarsanız bu
listeyi aşağıdaki Web adresinde bulabilirsiniz. https://www.microsoft.com/hwtest/
A+
F. WİNDOWS SİSTEM ARAÇLARI
Windows 98/Me”de çok sayıda sistem aracı sizi bekliyor. Bu araçlar şunların bir kısmı tipik
kuruluşta yüklenir. Diğer bir kısmı daha sonra aşağıda açıklandığı gibi Control Panel”den
eklenebilir.
Sistem Araçları:
-Disk Cleanup
-Disk Defragmenter
-Maintenance Wizard
-ScanDisk
-Scheduled Task
-System Information
-System Restore
Sistem araçlarının çoğu bir .exe programdır. Bu nedenle çoğu Start, Run komutuyla da
çalıştırılabilir. Bunun yanı sıra birçok sistem aracı da ana sistem tanılayıcı programı olan
MsInfo (System Information) programı içinden başlatılır.
Sistem araçlarına erişmek için Start”ı tıklayın. Ardından Programs”ı, Accessories”i ve System
Tools”u işaret edin ve istediğiniz bir sistem aracına tıklayın.
Birleştirme (Defragmenting) İşlemi
Uzun bir süredir kullanılan sabit disk üzerinde çok sayıda dosya yazılmıştır. Zaman içinde
tekrar okunan ve yazılan dosyaların disk yüzeyine dağılma riskleri vardır. Bu dağılma
(fragmentation) zaman içinde sabit diskin okuma/yazma performansını kötü yönde etkiler.
Disk Defragmenter (Defrag.exe) programı disk üzerindeki mevcut dosyaları ve kullanılmayan
alanları yeniden düzenleyerek sabit diskin etkin bir biçimde kullanılmasını ve dolayısıyla
okuma/yazma hızının artırılmasını sağlayarak sistemin hızını artırır.

Sabit Diskin Kontrolü
Uygulamalar çalışırken herhangi bir nedenle elektrik kesilmesi sabit disk üzerinde hatalara
neden olur. Bu hataların düzeltilmesi için ScanDisk programı kullanılır. Aslında yukarıda
bahsedildiği gibi kötü bir sistem kapanışının ardından bilgisayar yeniden açıldığında
Windows Me”de ScanDisk işlemini otomatik olarak yapar.
Kullanılmayan Dosyaları Temizlemek
Windows Me, belli bir süre kullanımın ardından disk üzerinde gereksiz duran dosyaların
silinmesini sağlar. Disk Cleanup Manager”in görevi birtakım geçici dosyaları ve Recycle
Bin”de duran dosyaları silmek ve sabit disk üzerinde boş yer sağlamaktır.
Windows Update
Windows Update, aygıt sürücülerini ve sistem programlarını kontrol eden bir Update
sihirbazına sahiptir. Bu sihirbaz sistem dosyalarını Web üzerindeki program dosyaları ile
karşılaştırır. Ardından varsa yenilikleri önerir ve yükleyerek bilgisayardaki Windows Me
dosyalarını güncel biçimde bulunmasını sağlar.
Sistem Hakkında Bilgi Almak
Donanımın özel ayarları, sürücüler, bellekteki yazılımlar hakkında teknik olarak ayrıntılı bilgi
A+
sağlamak amacıyla Windows 98″de sistem araçları vardır. Bunlardan bir tanesi System
Information”dır. System Information programı bilgisayarınızın birimleri hakkında bilgi verir.
NOT: Daha fazla bilgi için sitedeki Windows 2000 kurslarına ve MCSE kursuna bakınız.
IV. GÖZDEN GEÇİRME
1. Windows 2000″in genel özellikleri nelerdir?
2. Windows 2000 ile Windows NT işletim sistemleri arasındaki ilişki nedir?
3. Windows 2000 adı altında hangi ürünler (paketler) vardır?
4. Windows 2000 ile Windows 98 arasındaki temel fark nedir?
5. Active Directory nedir? Ne sağlar?
6. Windows 98 ile Windows Me arasında ne fark vardır?
7. MS-DOS ile Windows arasındaki temel farklar nelerdir?

8 thoughts on “a + Plus Ders 10 Windows İşletim Sistemleri

  1. Hocam ellerine sağlık ama bu dersler çok gerilerde kalmış. Bunların güncel versiyonları yokmu acaba

  2. Evet bu ama güncellenmiş hali çogunlugu donanım hakkında tam bir bilgisayar teknisyeni olman gerekiyor Veri yollarını hangi donanımın ne özellikte olması gerektigini bilmen gerekiyor

  3. Arkadaşlar bu sınavdan yeterli puanı alıp, sözkonusu belgeyi alırsak bunun bize getirisi ne olacak bilgisi olan var mı?
    Maddi getirisinden bahsediyorum elbette

    “akşam bilgisayar kursu açmaktan başka…

  4. 8 – 5 mesai getirisi olacak ayrıca kendi cebinden okul gezisi yapma getirisi olacak eger branşında sorunun yoksa okuldan iyisi yok bana diyeceksinki sen neden buradasın cevabı branşımda norm fazlasıyımda ondan

  5. Arkadaşlar başvuru ekranında dikkat ettiyseniz üç seçenek var formatör olan , en az bir dönem yapan ve hiç olmayan.Bu durumda bu sınavdan sonraki görevlendirmelerde hiç olmayan en son değerlendirilecek.yani ilk girenlerin drumu çok zor.Zaten bildiğim kadarıyla bu sınava başvurularda oldukça düşük!

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.